پانکراس مصنوعی راهی برای درمان دیابت نوع 1 در آینده
محققین مرکز IRCMبه سرپرستی دکتر Remi Rabasa Lhoretبرای اولین بار دریک کارآزمایی بالینی به بررسی پانکراس مصنوعی با یک هورمون دوگانه ومقایسه ی آن با روشهای درمانی رایج دیابت نظیر پمپ انسولین پرداختند.آنها نشان دادند که میزان قندخون با استفاده از پانکراس مصنوعی بهبود یافته و خطر هیپوگلایسمی کاهش می یابد. نتایج این تحقیق در مجله ی canadian Medical Association Journal (CMAJ)در 28 ژانویه (2013) منتشر گردید. نتایج این تحقیقتأثیر شگرفی بر روش درمان و مدیریت دیابت نوع یک داشته وموجب سرعت بخشیدن به تولید پانکراس مصنوعی خارج از بدن دارد. پانکراس مصنوعی یک سیستم اتوماتیک است که کار پانکراس طبیعی را تقلید می کند این کار از طریق تغییر میزان انسولین تحویل داده شده به بدن بر اساس تغییر میزان قندخون صورت میگیرد. در این پانکراس مصنوعی هورمونهای انسولین و گلوکاگون بر اساس مانیتورینگ مداوم مقدار قند خون واستفاده از یک آلگوریتم پیشرفته به بدن بیمار تحویل داده می شود.
مهندس Ahmad Haidarدانشجو دکتری در IRCMمی گوید: در طی این تحقیق مشخص گردید که پانکراس مصنوعی میزان قندخون را نسبت به کنترل 15 درصد بهبود داده و بطور مشخصی درمقایسه با درمان با پمپ انسولین خطر افت قندخون (هیپوگلایسمی) کاهش می یابد.
افراد مبتلا به دیابت نوع یک باید بدقت مقدار قند خون خود را مدیریت کرده و مطمئن شوند که مقدار قند خونشان در محدوده ی هدف قرار دارد. کنترل قندخون کلید اصلی جلوگیری از عوارض جدی دراز مدت ابتلا به دیابت (نظیر کوری و از دست دادن کلیه ها) وبالا بودن قند خون است. این کار خطر بروز هیپوگلایسمی را (افت شدید قندخون که منجر به گیجی ، سر در گمی و در موارد بسیار شدید منجر به عدم هوشیاری و غش می گردد) کاهش می دهد.
تقریباً دو سوم از بیماران با درمانهای موسوم قادر به کنترل مقدار قندخون خود در محدوده ی هدف نیستند. پانکراس مصنوعی می تواند به این بیماران در رسیدن به اهداف کنترلی و کاهش خطر هیپوگلایسمی (که اکثر بیماران از بروز آن وحشت دارند ودارای تأثیرات بسیار معکوسی بر درمان انسولین می باشد) کمک کند . در حقیقت هیپوگلایسمی شبانه مانع اصلی رسیدن به اهداف گلایسمیک تعیین شده برای بیماران است. به گفته ی مهندس Haidar: پمپ انسولین وسنسور گلوکز بطور تجاری در بازار یافت می شود اما بیماران باید مکرراً سنسور و خروجی پمپ را چک کنند برای خلاصی از این چالش آزار دهنده نیاز به یافتن سنسوری برای صحبت کردن مستقیم با پمپ داریم به همین علت ما با آلگوریتم هوشمند تعیین کننده ی دوز به عنوان مغز سیستم توانستیم این ارتباط را ایجاد کنیم. این آلگوریتم هوشمند بطور مداوم مقدار مورد نیاز انسولین را بر اساس تغییرات مقدار قندخون محاسبه کرده و مقدار مورد نیاز انسولین را به بدن تحویل می دهد. این کار شبیه به عملکرد سیستم GPSدر ماشین است که مرتباً جهت ها را بر اساس ترافیک یا تغییر مسیر مشخص می کند.
این آلگوریتم می تواند بصورت یک نرم افزار در یک گوشی تلفن هوشمند سوار شود و با دریافت اطلاعات از CGMبه محاسبه یمقدار مورد نیاز انسولین (و گلوکاگون در صورت نیاز) پرداخته و بصورت بی سیم به کنترل پمپ و تحویل دوز مناسب بدون دخالت بیمار اقدام کند.
به گفته ی دکتر Laurent Legault: این سیستم بسیار مشابه با پانکراس طبیعی عمل می کند زیرا هم انسولین و هم گلوکاگون را ترشح می کند.درحالیکه انسولین ، مقدار قندخون را پایین می آورد ، گلوکاگون دارای تأثیر متضادی است و مقدار قندخون را بالا می برد. گلوکاگون فرد را در برابر هیپوگلایسمی محافظت میکند زیرا گاهی بیماران درمحاسبه ی دوز صحیح انسولین دچار خطا شده ودچار هیپوگلایسمی می شوند.
دکتر Rabasa-Lhoretمی گوید: این روش بسیار هیجان انگیز است زیرا پانکراس مصنوعی دارای قدرت فوق العاده ای درمدیریت دیابت و کاهش عدم موفقیت بیماران در رسیدن به اهداف کنترلی می باشد . درحال حاضر کارآزمایی های بالینی این سیستم به مدت طولانی تر بروی گروههای مختلف سنی درحال انجام است و بتدریج این سیستم به استفاده ی کلینیکی نزدیک خواهد شد.
دراین تحقیق 15 بیمار بالغ مبتلا به دیابت نوع یک که از پمپ انسولین استفاده می کنند حداقل به مدت 3 ماه تحت مراقبت قرار گرفتند. دراین مدت 2 بار به مرکز IRCMآمده و بصورت رندوم تحت هر دو درمان قرار گرفتند. (استفاده از پانکراس مصنوعی باهورمونهای دوگانه یا درمان رایج با پمپ انسولین ) درطی هر 15 ساعت ویزیت قندخون آنها درحین استفاده از دوچرخه ی ثابت اندازه گیری شد،همچنین بعد از خوردن وعده ی غذای شب واسنک قبل از خواب و همچنین درطول شب این مانیتورینگ ادامه یافت.
براساس آمار بنیاد دیابت کانادا 285 میلیون نفر در دنیا به بیماری دیابت مبتلاهستند که ده درصد از این جمعیت به دیابت نوع یک مبتلا می باشند و سالانه7 میلیون نفر به جمعیت دیابتی ها افزوده می شود تا سال 2030 این بیماری 438 میلیون نفر را در دنیا درگیر خواهد کرد و بصورت یک اپیدمی جهانی در خواهد آمد .
منبع: www.sciencedaily.com/releases/2013/01/130128151928.htm